Zatrucia związkami fosforoorganicznymi

Do tej grupy środków należy szereg związków będących bardzo sil­nymi truciznami. Należą tu m.in.: Azodrin, Bromofos, Karbofenotion, Dichlorfos, Etion, Fention, Paration, Systoks, Trichlorofon, Malathion, Corosco.

Związki fosforoorganiczne są substancjami krystalicznymi lub olei­stymi, nierozpuszczalnymi w wodzie, natomiast dobrze rozpuszczający­mi się w tłuszczach i rozpuszczalnikach organicznych. Łatwo wchła­niają się drogą oddechową, pokarmową czy kontaktową (przez skórę). W organizmie szybko ulegają przemianom. Mechanizm działania tych związków polega na hamowaniu czynności enzymów z grupy cholino- esteraz: specyficznego zwanego acetylocholinoesterazą, który występu­je w tkance nerwowej, mięśniach i krwinkach czerwonych, oraz nie­specyficznego, zwanego pseudocholinoesterazą i występującego w wą­trobie i surowicy. Kompleks enzym-inhibitor odznacza się dużą stabil­nością. Wskutek zahamowania czynności cholinoesteraz następuje wzrost stężenia acetylocholiny w synapsach cholinoergicznych, w zwojach układu autonomicznego, na stykach nerwowo-mięśniowych oraz w synapsach ośrodkowego układu nerwowego.

Objawy ostrego zatrucia związkami fosforoorganicznymi rozwijają się szybko i burzliwie, zazwyczaj w ciągu 30-60 min, osią­gając maksimum w ciągu 2 — 8 godz. Zespół objawów zatrucia obejmu­je: 1) nudności, wymioty, nadmierne pocenie się, ślinotok, bolesne kurcze jelit, kaszel; 2) drżenie włókienek mięśniowych, sztywność mię­śni z drgawkami występujące po pierwszych objawach; 3) zanik wraż­liwości na ból, zahamowanie odruchów, niezborność ruchów, porażenie mięśni oddechowych lub ośrodka oddechowego. Śmierć następuje wskutek porażenia ośrodka oddechowego i zatrzymania krążenia.

Pierwsza pomoc. Przy zatruciu kontaktowym należy usunąć skażoną odzież, zmyć ciało wodą z mydłem. Przy zatruciu doustnym prowokuje się wymioty, stosuje się płukanie żołądka wodą z węglem aktywowanym. Zatrutemu nie wolno podawać mleka, olejów, alkoholu. Każde zatrucie związkami fosforoorganicznymi wy­maga leczenia specjalistycznego w warunkach szpitalnych.

Zatrucia karbaminianami

Do tej grupy pestycydów należą m.in. takie preparaty, jak Aldo- karb, Baygon, Karbaryl, Karbofuran, Dimetan, Eptam, Landrin, Tandeks. Są to substancje krystaliczne lub ciecze nierozpuszczalne w wo­dzie, dobrze rozpuszczalne w tłuszczach i rozpuszczalnikach organicz­nych. Toksyczność ich jest znacznie mniejsza niż związków fosforo­organicznych, ponieważ po szybkim zahamowaniu czynności enzymów z grupy cholinoesteraz w początkowym okresie zatrucia następuje równie szybko spontaniczna ich reaktywacja. Zatrucie karbaminiana­mi może nastąpić drogą kontaktową – przez skórę, drogą oddechową lub przez przewód pokarmowy.

Objawy zatrucia. Występują bóle i zawroty głowy, nudności, wymioty, ślinotok, nadmierne pocenie się, zwężenie źrenic, bóle brzu­cha, biegunka.

Pierwsza pomoc jak przy zatruciach związkami fosforoorga­nicznymi.

Zatrucia substancjami żrącymi

Do substancji żrących należą: 1) silne kwasy nieorganiczne: kwas solny, azotowy, siarkowy, fosforowy; 2) niektóre kwasy organiczne: mrówkowy, octowy, mlekowy; 3) zasady nieorganiczne: wodorotlenek sodu, potasu, wapnia; 4) amoniak; 5) nadtlenek wodoru. Wszystkie te substancje mogą wywołać oparzenia powierzchni ciała, a jeśli są spo­żyte – oparzenia chemiczne górnego odcinka przewodu pokarmowego. Kwasy wywołują martwicę skrzepową, zasady – martwicę rozpływną. Substancje te mogą być przyczyną głębokich owrzodzeń przebijają­cych w otoczenie. W następstwie przebicia ściany żołądka dochodzi do zapalenia otrzewnej. U chorych, którzy przeżyli ostry okres zatrucia, w procesie gojenia się wytwarzają się rozległe blizny w przewodzie po­karmowym ograniczając jego drożność, a nawet prowadząc do zaroś­nięcia odźwiernika żołądka i przełyku.

Objawy zatrucia. Natychmiast po wypiciu substancji żrącej występuje silny ból w jamie ustnej, przełyku i nadbrzuszu. Towarzyszą mu nudności i wymioty, najczęściej krwistej treści, czasem ze strzępa­mi błony śluzowej. Występują też objawy ostrego zapalenia śluzówki jamy ustnej i górnego odcinka przewodu pokarmowego. Wkrótce mogą się rozwinąć objawy wstrząsu i zapaść. Śmierć może nastąpić z powo­du obrzęku głośni i uduszenia się lub z powodu wstrząsu w przebiegu zapalenia otrzewnej.

Pierwsza pomoc. Należy natychmiast sprowokować wymioty lub przeprowadzić płukanie żołądka. W przypadku zatrucia kwasami podać do picia wodę z sodą lub naturalne soki owocowe, a w przypad­ku zatrucia zasadami — roztwór kwasu octowego (2 łyżeczki octu 10% na szklankę wody). Po upływie 15 minut nie wolno już płukać żo­łądka, a po upływie godziny od momentu zatrucia — nie wolno nic po­dawać doustnie. Należy natychmiast wezwać lekarza.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.