Zatrucia metalami

Toksyczny mechanizm działania metali lub ich związków na tkanki nie jest jeszcze dokładnie poznany. Wiadomo, że rtęci arsen wią­żą się z grupami sulfhydrylowymi (SH) enzymów, powodując ich inaktywację, a co za tym idzie — unieczynnienie komórkowych procesów metabolicznych. Cynk i jego związki w postaci par uszkadzają drogi oddechowe prowadząc do wystąpienia ciężkiego obrzęku płuc. Chrom i jego związki działają szkodliwie przede wszystkim na komórki narządów miąższowych, prowadząc do niewydolności nerek i ciężkiego uszkodzenia wątroby. Wywołują zmiany zapalne i krwotocz­ne śluzówki przewodu pokarmowego. Przypuszcza się, że powodują uszkodzenie naczyń włosowatych. Sole miedzi wykazują działanie denaturujące na białko. Prowadzą do uszkodzenia wątroby, nerek oraz krwotocznego zapalenia żołądka i jelit.

Toksyczne działanie większości metali ciężkich wiedzie zatem do:

1)  uszkodzenia narządów miąższowych – nerek i wątroby;

2)  zmian zapalnych i krwotocznych przewodu pokarmowego;

3)  uszkodzenia tkanki nerwowej.

W zatruciach rtęcią i arsenem następuje rozszerzenie na­czyń włosowatych oraz powstają zmiany krwotoczne śluzówki przewo­du pokarmowego, zmiany zapalne i złuszczenie komórek .błon śluzo­wych, zmiany zwyrodnieniowe w narządach miąższowych – w ner­kach i wątrobie, które prowadzą do ich niewydolności. W ciężkich za­truciach może wystąpić hemoliza wewnątrznaczyniowa (pękanie krwi­nek czerwonych).

Ołów i jego związki oraz mangan, mające szczególne powinowactwo do tkanki nerwowej, wywołują obrzęk mózgu, zmiany zwyrodnieniowe komórek nerwowych i mięśniowych, na­cieki komórkowe wokół naczyń włosowatych i tętniczek. Uszkadzają także wątrobę i nerki, prowadząc do zmian zwyrodnieniowych tych narządów. Dochodzi również do zapaleń śluzówki przewodu pokarmowego.

Objawy zatrucia. Najczęściej występują silne, rozlane bóle brzucha, nudności i wymioty, krwawienie z przewodu pokarmowego, skąpomocz lub bezmocz, niewydolność nerek, żółtaczka miąższowa, bó­le głowy, niepokój, zaburzenia orientacji, drżenia włókienkowe, drgawki, śpiączka, bóle mięśniowe, duszność, wstrząs.

W ostrych zatruciach rtęcią, chromem, arsenem dominują objawy ze strony przewodu pokarmowego. Występują silne bóle brzucha masywne krwawienia z przewodu pokarmowego, szybko prowadzące do ciężkiego wstrząsu. Zarówno spadek ciśnienia, jak i to­ksyczne uszkodzenie kłębuszków nerkowych, sprzyjają szybkiemu roz­wojowi ostrej niewydolności nerek. Rozwija się także żółtaczka miąż­szowa jako wyraz uszkodzenia i martwicy komórek wątroby. Trudnoś­ci może sprawiać rozróżnienie ciężkich zatruć tymi metalami.

W zatruciach ołowiem i manganem na plan pierwszy wy­suwają się objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego. Wystę­pują silne bóle głowy, niepokój, zaburzenia orientacji, drżenie włókienkowe, drgawki, śpiączka. Objawy uszkodzenia nerek, wątroby i błony śluzowej przewodu pokarmowego nie przebiegają tak dramatycznie, jak w zatruciach rtęcią, chromem i arsenem.

Pary cynku i jego soli wywierają działanie drażniące na drogi oddechowe. W przebiegu zatruć tym metalem dochodzi do obrzę­ku płuc i wstrząsu.

Badania laboratoryjne odzwierciedlają stopień uszkodzenia narządów oraz pozwalają w wielu wypadkach stwierdzić poziom sub­stancji toksycznej we krwi lub moczu.

W zatruciach rtęcią, arsenem, chromem, ołowiem i miedzią występu­je białkomocz i krwiomocz. Wraz z rozwojem niewydolności nerek wzrasta poziom kreatyniny i mocznika w osoczu krwi. Wyrazem usz­kodzenia miąższu wątroby jest wzrost poziomu aminotransferaz i bili­rubiny w surowicy krwi. Zatruciom tym często towarzyszy szybko na­rastająca niedokrwistość pokrwotoczna. Badania toksykologiczne poz­walają oznaczyć w surowicy krwi poziom metalu: arsenu, chromu, oło­wiu lub rtęci, a w przypadku zatruć ołowiem — poziom wydalonego ołowiu w moczu.

Leczenie. Oprócz leczenia objawowego w przypadku zatruć meta­lami ciężkimi stosowane są swoiste odtrutki. Leczenie jest zawsze pro­wadzone w warunkach szpitalnych.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.