Nowotwory złośliwe trzonu macicy

Wśród nowotworów złośliwych trzonu macicy wyróżnia się raki i mięsaki.

Rak trzonu macicy rozwija się z tkanki nabłonkowej błony śluzo­wej macicy i stanowi ok. 90% nowotworów złośliwych tego narządu. W ciągu ostatnich lat częstość zachorowania na raka trzonu macicy wzrasta, co tłumaczy się: 1) zwiększeniem się populacji kobiet dożywa­jących późnego wieku; 2) postępem w rozpoznawaniu raka, 3) pow­szechnym stosowaniem preparatów hormonalnych. Rak trzonu macicy występuje u kobiet starszych. Kobiety powyżej 60 r. życia stanowią ok. 65% wszystkich chorych na raka trzonu macicy.

Rozwój raka trzonu macicy poprzedzony jest zwykle zmianami rozrostowymi błony śluzowej, a postać rozrostu z wyraźnie nasiloną atypią jest uznawana za raka przedinwazyjnego. Czas, w jakim rak przedinwazyjny przekształca się w postać naciekającą, obliczany jest na ok. 10 lat. Zmiany rozrostowe błony śluzowej powodują nieprawid­łowe krwawienia w okresie przekwitania lub w okresie menopauzy i wymagają badania histopatologicznego wyskrobin z kanału szyjki i jamy macicy. Zmiany rozrostowe błony śluzowej trzonu macicy pod wpływem leczenia hormonalnego mogą ustąpić.

Określono cechy kobiet, u których ryzyko zachorowania na raka trzonu macicy jest szczególnie duże. Cechy te można podzielić na trzy grupy: 1) demograficzne (wiek, miejsce zamieszkania), 2) osobnicze (płodność, cykle bezowulacyjne, późna menopauza, otyłość, cukrzyca, nadciśnienie, obciążenie dziedziczne), 3) egzogenne (napromienianie, hormonoterapia).

Ryzyko zachorowania w zależności od wieku przedstawia się na­stępująco w stosunku do grupy kobiet w wieku 45-50 lat: wzrasta ono 2,5-krotnie w grupie wieku 50-55 lat, 4-krotnie w grupie wieku 55-60 lat i 5-krotnie w grupie kobiet powyżej 60 r. życia.

Rak trzonu macicy częściej występuje u kobiet mieszkających w mieście oraz u kobiet żyjących w lepszych warunkach ekonomicznych. Niektórzy autorzy podają, że kobiety, które nie rodziły lub rodziły je­den raz, 2-3 razy częściej chorują na raka trzonu. Wśród kobiet, któ­re nie rodziły, procent zachorowania wynosi 40-50. Dwukrotnie większą zachorowalność stwierdzono u kobiet, u których menopauza wystąpiła dopiero po 50 r. życia. Ryzyko zachorowania kobiet nad­miernie otyłych jest 3-krotnie większe, a kobiet z cukrzycą – 2-krot- nie większe. U kobiet w wieku poniżej 40 r. życia leczonych hormonal­nie z powodu drobnotorbielkowatego twardniejącego zwyrodnienia jajnika — czyli zespołu Stein — Loeventhala — rak trzo­nu macicy stwierdzany jest u 20% chorych.

Objawy. U 30% chorych na raka trzonu pierwszy objaw stanowią nieregularne krwawienia z jamy macicy, niekiedy skojarzone z bólami w podbrzuszu. Najbardziej typowe jest krwawienie występujące po menopauzie. W każdym przypadku takiego krwawienia, jak również nieregularnych krwawień w okresie przekwitania, zwłaszcza u kobiet z cechami wysokiego ryzyka zachorowania, konieczne jest diagno­styczne wyłyżeczkowanie macicy. U ok. 10% chorych pierwszym obja­wem są upławy o charakterze „popłuczyn mięsnych”.

Rozpoznanie raka trzonu macicy opiera się na badaniu klinicz­nym, badaniu ginekologicznym, histerografii (badanie radiologiczne jamy macicy), histeroskopii (oglądanie jamy macicy przez aparat op­tyczny) i ostatecznie na wyniku badań mikroskopowych wyskrobin z kanału szyjki i jamy macicy.

Leczenie. Stosuje się trzy metody leczenia raka trzonu macicy: 1) leczenie chirurgiczne, 2) radioterapię oraz 3) leczenie skojarzone.

Operacyjność raka trzonu macicy sięga obecnie ok. 80-85% (sto­pień I i II). Podstawowym sposobem leczenia chirurgicznego jest pro­ste wycięcie macicy z przydatkami. Leczenie skojarzone polega na po­łączeniu leczenia chirurgicznego z radioterapią. Stosuje się wtedy ap­likatory śródpochwowe oraz napromienianie z odległości. Sposób i czas pełnej radioterapii są podobne do opisanej w leczeniu raka szyjki macicy. Kolejność metod leczenia skojarzonego może być odwrócona. Hormonoterapia stosowana jest jako leczenie zachowawcze u chorych z wysokim stopniem zaawansowania raka, nie kwalifikujących się do leczenia chirurgicznego i radioterapii oraz u chorych z nawrotem pro­cesu nowotworowego. Odsetki 5-letnich przeżyć zależą od zaawanso­wania choroby. We wczesnych stopniach zaawansowania osiąga się do 80% 5-letnich przeżyć.

Zapobieganie polega przede wszystkim na kontroli i właści­wym leczeniu kobiet o wysokim zagrożeniu rakiem. Są to kobiety po­wyżej 50 r. życia, otyłe, z owłosieniem typu męskiego, nadciśnieniem, niepłodnością w wywiadzie, cukrzycą oraz kobiety młode z zaburze­niami endokrynologicznymi. U tych kobiet nieprawidłowe krwawienia powinny być traktowane jako sygnał zagrożenia rakiem i spowodować oprócz badania ginekologicznego wyłyżeczkowanie kanału szyjki i ja­my macicy. Postępowanie lecznicze zależy od wyniku badania histopa­tologicznego wyskrobin. U kobiet w okresie przekwitania lub pomenopauzalnym z rozpoznaniem rozrostu błony śluzowej trzonu macicy przeprowadza się próbę kilkumiesięcznego leczenia hormonalnego z następową kontrolą histologiczną wyskrobin z szyjki i jamy macicy. W przypadku utrzymywania się rozrostu gruczolakowatego macicę usuwa się.

Mięsaki, nienabłonkowe złośliwe nowotwory macicy, stanowią ok. 5% wszystkich złośliwych nowotworów macicy. Budową mikroskopo­wą naśladują różne struktury tkanek macicy, najczęściej tkankę mię­śniową, a rzadziej podścielisko błony śluzowej, tkankę łączną oraz tkanki ścian naczyń krwionośnych.

Mięsaki występują przeważnie u kobiet w wieku 50 — 70 lat. W ok. 60% rozwijają się na podłożu mięśniaków. Częstość zezłośliwienia mię­śniaków wynosi 0,3 — 3 %. Są to mięsaki wtórne, wolniej rozwijające od mięsaków pierwotnych.

Objawy w początkowym okresie choroby są podobne do objawów występujących u chorych z mięśniakami lub z rakiem trzonu macicy. Szybko powiększające się mięśniaki macicy budzą podejrzenie powsta­wania mięsaka wtórnego. Ostateczne rozpoznanie opiera się na wyni­kach badania mikroskopowego tkanki pobranej z guza.

Leczeniem z wyboru jest całkowite usunięcie macicy. W przy­padkach zaawansowanych próbuje się kojarzyć radioterapię z chemio­terapią.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.