Nowotwory nabłonkowe

Najczęstszymi nowotworami jajnika są nowotwory nabłonkowe (95% wszystkich nowotworów jajnika), rozwijające się z jednego lub wielu typów nabłonka i podścieliska łącznotkankowego.

Oceniając stopień złośliwości wyróżnia się trzy zasadnicze grupy tych nowotworów: 1) niezłośliwe, 2) o granicznej złośliwości oraz 3) złośliwe, tj. raki.

Nowotwory nabłonkowe niezłośliwe. Do tej grupy należą gruczolakotorbielaki surowicze i śluzowe. Leczenie operacyjne oszczędzające polega na usunięciu jajnika lub przydatków.

Nowotwory nabłonkowe o granicznej złośliwości. Nowotwory te stanowią grupę gruczolakotorbielaków o formach pośrednich między nowotworami łagodnymi i złośliwymi i dlatego nazwane są guzami bądź rakami o niskiej potencjalnej złośliwości. W badaniu mikro­skopowym nie stwierdza się wyraźnego naciekania podścieliska. Ta grupa nowotworów występuje u ponad 50% kobiet chorych poniżej 40 r. życia.

Gruczolakotorbielaki surowicze o granicznej złośliwości. Powierzchnia guza często bywa gładka, czasami jest pokryta wyroślami brodawkowatymi, które łatwo złuszczają się i wszczepiają do otoczenia. W ok. 50% przypadków rozwijają się obu­stronnie. Najczęściej leczenie polega na wycięciu macicy z przydat­kami. U kobiet młodych w szczególnych warunkach może być wykona­na operacja oszczędzająca. Chore ze stwierdzonym rozsiewem w jamie brzusznej wymagają uzupełniającego leczenia promieniami jonizujący­mi lub chemioterapii. Rokowanie jest dobre, 5-letnie przeżycia wy­noszą ok. 80% we wszystkich stopniach zaawansowania nowotworu.

Gruczolakotorbielaki śluzowe o granicznej złoś­liwości. Guzy te wzrastają powoli, ale osiągają bardzo duże rozmia­ry. W 15 — 20% przypadków dotyczą obu jajników. Makroskopowo po­wierzchnia guza jest gładka, napięta i łatwo ulega rozerwaniu. Płyn wypełniający guz jest śluzowy lub galaretowaty. Nowotwory te późno naciekają narządy sąsiednie. Niekiedy w przebiegu choroby rozwija się śluzok otrzewnej. U młodych kobiet we wczesnym okresie choroby wystarczające może być usunięcie tylko jednego jajnika z guzem i po­zostawienie drugiego niezmienionego jajnika. U kobiet starszych usu­wa się macicę z przydatkami. Rokowanie jest dobre, 5-letnie prze­życie obserwuje się u ponad 85% chorych.

Rak jajnika. Niektóre badania wskazują, że rak jajnika może nale­żeć do nowotworów hormonozależnych. Takie stwierdzenie oparte jest na podstawie badań, z których wynika, że na raka jajnika chorują szczególnie często kobiety niepłodne, kobiety, które nie rodziły oraz kobiety, które stosowały hormonalne środki antykoncepcyjne. Kobie­ty chore na raka jajnika późno weszły w okres pokwitania, miały za­burzenia miesiączkowania i wcześnie wystąpiła u nich menopauza. Rak jajnika występuje najczęściej w wieku pomenopauzalnym. Naj­liczniejszą grupę chorych stanowią kobiety w wieku 50 – 60 lat.

Rak surowiczy jajnika występuje obustronnie u ponad 20% chorych operowanych w I stopniu zaawansowania. Najczęściej rozpoz­nawany jest późno. Guz ma charakter mieszany, częściowo lity, częś­ciowo torbielowaty z wyroślami brodawkowatymi na powierzchni.

Rak śluzowy jajnika wzrasta powoli, ale osiąga duże rozmia­ry. Zwykle ma powierzchnię gładką. U ok. 10% chorych występuje obustronnie. 50% chorych jest leczonych w I stopniu zaawansowania.

Rak endometrioidalny jajnika. Jest to jeden z częstszych raków jajnika. Budowę mikroskopową ma identyczną jak rak trzonu macicy i często współistnieje z tym rakiem. Obustronnie występuje u 10% chorych. Przebieg choroby jest powolny, ok. 50% chorych jest le­czonych w I stopniu zaawansowania. Jest to najbardziej promienioczuły z nabłonkowych raków jajnika.

Raki jajnika rozpoznawane są często w późnym okresie rozwoju. Ciągle notowana jest duża liczba (36 — 45%) raków jajnika rozpozna­wanych w III stopniu zaawansowania.

Leczenie. Podstawową metodą leczenia raka jajnika jest le­czenie chirurgiczne, polegające na doszczętnym wycięciu nowotworowo zmienionych tkanek, w miarę możności bez przerwania to­rebki guza. Radioterapię stosuje się jako .metodę uzupełniającą lub w przypadkach nawrotów w miednicy mniejszej. Promienioczułość raka jajnika zależy od jego postaci histologicznej. Największą wrażli­wość na promienie wykazuje rak niedojrzały, a najmniejszą rak śluzo­wy. Chemioterapię stosuje się u chorych w III i IV stopniu zaawanso­wania, u chorych z nawrotami po pierwotnym leczeniu chirurgicznym i radioterapii oraz jako metodę uzupełniającą leczenie chirurgiczne we wcześniejszych stopniach rozwoju choroby.

Guzy przerzutowe w jajniku. Najczęstszym nowotworem złośli­wym dającym przerzuty do jajników jest rak przewodu pokarmowego (45%), następnie rak innych odcinków narządu rodnego (36%) oraz rak sutka (10%).

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.