Okres dojrzewania płciowego

W okresie tym oddziałują już własne estrogeny wydzielane przez jaj­niki. Zapoczątkowanie czynności jajników jest indywidualne. Estro­geny pojawiają się stopniowo — najpierw estriol (u 100% dziewczy­nek 10-letnich), później estradiol i estron. Zaczyna się rozwój sromu. Poszczególne jego elementy ulegają pogrubieniu i rozpulchnieniu. Wargi sromowe większe widoczne są w postaci dwóch zgrubiałych wałków biegnących po obu stronach przedsionka pochwy, na zewnątrz od warg mniejszych, które rozrastają się ku dołowi. Skóra warg sro­mowych większych staje się grubsza, a u brunetek wyraźnie pigmentowana. Błona dziewicza ulega rozpulchnieniu, zasłaniając wejś­cie do pochwy, które staje się niewidoczne. Pochwa szybko zaczyna zwiększać swoje rozmiary, staje się bardziej elastyczna, przez rozwój włókien elastycznych warstwy podśluzowej i mięśni. Macica rozpo­czyna szybki wzrost; powiększa się głównie w okolicy trzonu, a mię­sień jej przerasta i grubieje. Jajowody stają się grubsze, a jajniki zwiększają swoje rozmiary.

Pojawiają się charakterystyczne wtórne cechy płciowe, cza­sem szybko, czasem powoli. Sylwetka dziewczynki zaokrągla się, zwłaszcza w okolicy barków i bioder. Pojawia się owłosienie ło­nowe, tworząc charakterystyczny trójkąt na wzgórku łonowym, roz­rastający się od środka na boki. Rzadziej wzrost owłosienia rozpoczy­na się pojedynczymi twardymi włosami na wargach sromowych mniej­szych. Na wzgórku łonowym odkłada się więcej tłuszczu. Owło­sienie pachowe pojawia się później, na skutek pobudzającego działa­nia hormonów nadnerczy.

Sutki dziewczynki przyjmują dość szybko kształt sutków dojrzałej kobiety. Ich rozwój jest trzystopniowy:

I stopień — stadium pączka; okolica brodawki unosi się kopulasto i zabarwia różowo (u blondynek) lub brunatno (u brunetek);

II  stopień – następuje wyraźne odkładanie się tłuszczu i wzrost tkanki gruczołowej; pierś zaczyna stożkowato wysuwać się do przodu;

III stopień – rozwój piersi ulega zakończeniu; brodawka wystaje z otoczki i reaguje erekcyjnie (wzwodem) na bodźce termiczne lub me­chaniczne.

Pokwitanie łączy się zwykle z pojawieniem się pierwszego krwawienia miesięcznego, ze stopniowym osiąganiem pełnej czynności jajników.

Czas wystąpienia pierwszej miesiączki waha się w dużych granicach, od 9 do 16 r. życia. Od kilkudziesięciu lat obserwu­je się stałe obniżanie się wieku dziewczynek, w którym pojawia się pierwsze krwawienie miesięczne. Zjawisko to określa się mianem ak­celeracji (przyspieszenia) dojrzewania i stwierdza się je w wielu krajach. Przyczynami są prawdopodobnie: prawidłowe odżywianie i regularność posiłków, snu, ćwiczeń fizycznych i ogólna organizacja ży­cia (w tym również tzw. przełamanie izolacji środowiskowej). Dzie­wczęta dojrzewają przeciętnie o 2 lata wcześniej niż ich matki, a o 3 lub 4 lata wcześniej niż ich babki. Wcześniej dojrzewają dziewczęta ciemnowłose i ciemnookie, z dużą ilością barwnika w skórze.

W Polsce średni wiek dziewcząt, w którym występuje pierwsza mie­siączka, waha się w granicach od 12,5 do 13 r. życia w mieście i o 2 — 3 lata więcej na wsi. Pojawienie się pierwszej miesiączki uwarunkowa­ne jest często porą roku; dziewczęta zamieszkałe w miastach najczęś­ciej zaczynają miesiączkowanie w zimie, a na wsi — w lecie.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.