Przenikanie leków przez łożysko

Szybki i wszechstronny rozwój farmakokinetyki potwierdził stosunkowo łatwe przechodzenie wielu leków i innych substancji chemicznych przez tzw. barierę łożyskową. Przenikanie leków przez łożysko zależy przede wszystkim od właści­wości fizykochemicznych danego leku, takich jak np. jego rozpu­szczalność w lipidach (tłuszczach) lub w wodzie czy masa cząsteczko­wa. Przenikanie leku zależy również do wielkości powierzchni łoży­ska, jego grubości i ukrwienia, a także od zmian patologicznych w ło­żysku.

Substancje o masie cząsteczkowej mniejszej niż 600 łatwo przenika­ją przez łożysko, w przeciwieństwie do tych, których masa wynosi po­nad 1000. Szybko przez łożysko przenikają również substancje (leki) nie dysocjujące i niezjonizowane.

Poznano kilka mechanizmów przenikania (przechodzenia) leków przez barierę łożyskową. Najważniejszy z nich – tzw. bierna dy­fuzja (dyfuzja lipofilna) – polega na przenikaniu rozpuszczonego w tłuszczach (lipidach) leku poprzez błonę kosmówkową do naczyń pło­du. Szybkość tego procesu zależy od stężenia leku we krwi matki, czy­li od dawki leku, jaką kobieta ciężarna przyjęła. Prawie wszystkie le­ki rozpuszczalne w tłuszczach przenikają w taki właśnie sposób sto­sunkowo szybko przez łożysko i osiągają niekiedy duże stężenie w krążeniu płodu. Stężenie niektórych leków w wodach płodowych może wynosić aż 70% ich stężenia we krwi matki. Transport leków na dro­dze dyfuzji biernej odbywa się bez wydatków energetycznych.

Leki rozpuszczające się w wodzie przenikają przez łoży­sko wolno i w krążeniu płodowym osiągają znacznie mniejsze stężenia w stosunku do stężenia leków we krwi kobiety ciężarnej. Inne mecha­nizmy przenikania leków przez barierę łożyskową, takie jak aktyw­ny transport przez systemy nośnikowe czy też przejście leków przez pory w błonie kosmówkowej mają mniejsze znaczenie.

W końcowym okresie ciąży błony łożyskowe są cieńsze i przenika­nie leków przez nie jest wtedy zwiększone.

W Polsce i wielu innych krajach świata zgodnie z wytycznymi Światowej Organizacji Zdrowia wszystkie nowo wprowadzone do lecz­nictwa leki są badane na działanie teratogenne i embriotoksyczne na co najmniej trzech gatunkach zwierząt. Największe znaczenie w tym względzie mają badania wykonane na małpach.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.