ZESPÓŁ NABYTEGO UPOŚLEDZENIA ODPORNOŚCI – AIDS

Jest to bardzo poważna choroba przenoszona głównie przez kontak­ty seksualne, szerząca się gwałtownie w wielu krajach od początku lat osiemdziesiątych. Skrót AIDS pochodzi od pierwszych liter angiel­skiej nazwy „Acquired Immune Deficiency Syndrome”.

Istotą AIDS jest utrata odporności organizmu, który nie potrafi bronić się przed wniknięciem różnego rodzaju drobnoustrojów: bakterii, grzybów, pasożytów jednokomórkowych lub wirusów i nie mo­że zwalczyć powstałych zakażeń, niegroźnych dla ludzi mających pra­widłową odporność. U osób pozbawionych sił obronnych zakażenia te mają ciężki, często śmiertelny przebieg. U osób tych mogą też rozwijać się niektóre nowotwory, zwłaszcza zaś rzadko poza chorymi na AIDS spotykany mięsak Kaposiego, który przebiega gwałtownie i ma złośliwy charakter.

Objawy chorobowe występujące u chorych na AIDS są bar­dzo różne i zależą od tego, jakie narządy przez jakie drobnoustroje zo­stały zaatakowane. Wszyscy jednak chorzy mają jedną wspólną cechę – znacznego stopnia zmniejszenie odporności.

Czynnik etiologiczny

Przyczyną choroby jest wirus z grupy tzw. retrowirusów, nazywany „Humań immunodeficiency virus”, w skrócie HIV. Obok najbardziej rozpowszechnionej odmiany zwanej HIV-1, znana jest inna postać tego wirusa nazywana HIV-2. Wirus HIV znajduje się’ przede wszystkim w krwi osób zakażonych, poza tym w spermie i w wydzieli­nie pochwy. Może też występować w ślinie, łzach, moczu, kale i in­nych wydzielinach i wydalinach, choć w znacznie mniejszych iloś­ciach, toteż są one mało zakaźne i nie odgrywają istotnej roli w prze­noszeniu zakażenia. HIV jest wrażliwy na działanie powszechnie uży­wanych środków odkażających, takich jak alkohol, chloramina, podchloryny czy lizol; ginie również pod wpływem ogrzewania, już na­wet w temperaturze powyżej 50°C, nie mówiąc o gotowaniu.

Wirusy, w przeciwieństwie do bakterii, nie mogą się mnożyć bez ob­cej pomocy, jaką stanowią komórki gospodarza. Dla wirusa HIV są to przede wszystkim limfocyty T, ich odmiana nazywana komór­kami pomocniczymi, aktywnymi w procesach obronnych orga­nizmu. HIV wnika do tych limfocytów, mnoży się w nich, lecz równo­cześnie je niszczy. Liczba komórek pomocniczych staje się znacznie mniejsza i organizm traci możliwość obrony przed innymi zarazkami, łatwo więc dochodzi do wtórnych zakażeń.

Zakażenia, jakim ulega taki osłabiony organizm, nazywane są zakażeniami oportunistycznymi. Najważniejszym i najczęst­szym z nich jest zapalenie płuc wywołane przez pierwotniaka o nazwie Pneumocystis carini (pneumocystodoza płuc).

Drogi zakażenia

Najczęstszym sposobem zakażenia są w większości krajów sto­sunki płciowe, hetero- a zwłaszcza homoseksualne. Może ono również nastąpić przez niesterylne igły i strzykawki poży­czane sobie wzajemnie przez narkomanów (ta droga jest obecnie w Polsce najbardziej rozpowszechniona), a także przez przetaczanie krwi pochodzącej od osoby zakażonej lub preparatów wytworzonych z takiej krwi — stosowanych m.in. u chorych na hemofilię (dziś krew i preparaty te są już bezpieczne, gdyż bada się każdą pobraną porcję krwi). Zakażona kobieta ciężarna może zakazić dziecko w swym łonie lub też w czasie porodu. Zakażenie następuje, gdy wirusy HIV zawar­te we krwi, nasieniu czy też wydzielinie pochwowej osoby zakażonej wnikną do krwiobiegu lub do tkanek przez uszkodzenia skóry albo błony śluzowej.

Nie można natomiast zakazić się przez podanie ręki, kontakty towa­rzyskie, zwykły pocałunek, w pracy, w tramwaju czy w szkole, przez klozet, wannę lub nakrycia stołowe. Nie ma więc niebezpieczeństwa przeniesienia wirusa na domowników mieszkających z osobą zakażo­ną, przy zachowaniu podstawowych zasad higieny (nie wolno np. uży­wać wspólnej szczotki do zębów czy żyletki).

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.